Od dawna mam kłopot z filmami "zbyt" mocnymi, takimi, które rozszarpują mnie i męczą, na które nie chcę już nigdy więcej patrzeć. Wrażliwość mi wzrosła z wiekiem, wiem, że nie wszystko, co mną szarpie, szarpie też innych. Dlatego niechętnie szłam na "Dunkierkę", bo wciąż żywe we mnie są emocje dziadków, kulę się, gdy ktoś puszcza fajerwerki i ogólnie nie włączam się w "rekonstrukcje" - mam je całkiem żywe w głowie. Skoro taki wstęp, to musi być kontrapunkt - "Dunkierkę" Nolana chcę zobaczyć jeszcze raz! Bałam się stylistyki wyznaczonej przez pierwsze 20 minut "Szeregowca Ryana", trzęsącej kamery "Kompanii Braci" - to są świetne obrazy! (żeby nie było, że nie lubię) - ale jakoś lipcowym wieczorem w kinie "Delfin" w Ustce nie chciałam przeżywać tego znowu. Nie musiałam. Jest się w tym filmie w co zaangażować, jest czego przestraszyć, czym przejąć, o czymś myśleć, jest w tym filmie mocne ostrzeżenie - "zastanówmy się, czy na pewno chcemy znów wojny?". A jednak jest też piękno wynikające po prostu z piękna Sztuki, filmu jako przekazu artystycznego. "Dunkierka" Nolana łączy w dla mnie idealny sposób nowoczesność ujęcia z najlepszym klasycznym filmem wojennym. Od początku przemówiły do mnie kolory, potem przestrzenie (i te rozległe i te klaustrofobiczne) a na końcu zrozumienie konstrukcji czasoprzestrzennej tego filmu - to lubię! Nie będę opisywać - jeśli kto chce, niech sobie zobaczy. Jeśli chodzi o krytykę "Dunkierki" jako nieprawdziwe pokazanie militariów czy też taktyki wojennej. No cóż... Nie widziałam tam napisu "uwaga - rekonstrukcja z użyciem oryginałów". Mam poczucie, że to niepotrzebne rozdrabnianie - czy na pewno samolot może przelecieć na 50 galonach tyle-a-tyle? Jeśli będę chciała się dowiedzieć - poszukam informacji technicznych, tutaj ważne jest, że widz rozumie, że paliwo się może skończyć. Czy ważne jest, czy gdzieś było tyle-a-tyle amunicji albo że w danym dniu tylu-a-tylu żołnierzy zrobiło coś a nie zrobiło czego innego? Mam poczucie, że w sztuce to nie jest do końca ważne. Wydaje się, że wymowa oraz przesłanie pozostają całkowicie czytelne. Podoba mi się ten film, podoba mi się milczenie w nim zawarte, podoba mi się nierozpoznawanie twarzy (i samolotów, i statków, i łodzi* - face blindness w moim przypadku podniesione do funkcji sztuki), podoba mi się nawet to, że nie ma Niemców, a jest Wróg - jakoś głęboko prawdziwe - zgodne z zasadą odczłowieczenia tego, kogo mam zabić... A na tym wszystkim piękno. Świat, człowiek, sztuka.
*już w czasie seansu poszeptałam trochę z Crazy'm, że nie wiem, jako oni rozpoznawali siebie nawzajem podczas wszystkich tych i innych bitew - sytuacja "Tu Polacy, nie strzelać!" wydaje mi się bardziej prawdopodobna... z drugiej strony, spuszczając z tonu, w jakis magiczny sposób rozpoznaje się bolidy F! lub kolarzy w peletonie...
|